En las siguientes décadas aparecieron cuatro importantes personas para la difusión del idioma esperanto en Perú:

• El Sr. Ildefonso José Núñez Beltrán
• EL Sr. Carrillo.
• El Sr. Ulpiano Villanueva Berrocal.
• La Sra. Janet Skotte

En la venontaj dekjaroj aperis kvar gravajn gepersonojn por la disvastigo de la lingvo esperanto en Peruo.

El Sr. Núñez nació en Ecuador en 1902. Trabajó en Perú, Venezuela y Colombia. Adquirió la nacionalidad venezolana. En Colombia aprendió por correspondencia esperanto. Como él mismo le dijo a Carlos Miranda en 1999, su misión especial fue la enseñanza del idioma esperanto. Finalmente se casó con una peruana y se estableció en Cajamarca, donde trabajó durante décadas como profesor de la universidad local. Su difusión del esperanto fue larga y así el conocimiento del idioma esperanto pudo venir a la costa norte peruana. Murió en el año 2000 y donó muchos libros de esperanto a la universidad local.

La sinjoro Nuñez naskiĝis en Ekvadoro en 1902. Li laboris en Peruo, Venezuelo kaj Kolombio. Li akiris la venezuelan naciecon. En Kolombio li lernis per korespondado esperanton. Laŭ li mem diris al Carlos Miranda en 1999 lia speciala misio estis la instruo de la lingvo esperanto. Fine li edziĝis kun peruvianino kaj restis en Cajamarca kie laboris dum dekjaroj kiel profesoro de la loka universitato. Lia esperanta disvastigo estis longa kaj tiel la kono de la lingvo esperanto povis alveni al la norda perua marbordo. Li mortis en la jaro 2000 kaj donacis multajn esperantajn librojn al la loka universitato.

Durante los años 50 del siglo pasado el Sr. Carrillo y el Sr. Villanueva aprendieron Esperanto por correspondencia de Argentina. No se conocían y trabajaron por la difusión del esperanto por caminos diferentes.

Dum la 50’j jaroj de la pasinta jarcento la S-ro. Carrillo kaj la S-ro. Villanueva lernis esperanton per korespondado el Argentino. Ili ne koniĝis kaj laboris pro la disvastigo de la esperanto per malsimilaj vojoj.

Con los años el Sr. Carrillo fundó el «Círculo Peruano de Esperanto» y el Sr. VIllanueva fundó la «Liga Peruana de Esperanto». A fines de los años 60 vino al Perú la señora francesa Janet Skotte de Argentina. Ella aprendió esperanto y, sin terminar de aprender, fue a Viena y participó en el congreso universal de Viena en 1970. Se hizo esperantista de corazón y trabajó mucho en Lima por su difusión. EN 1975, en el programa 24 HORAS del canal cinco de la televisión, ella, Janet Skotte de Francia, Cecilia Alegría de Perú (hija de Ciro Alegría) y una esperantista del Japón mostraron cómo tres mujeres con diferentes lenguas de nacimiento podían comunicarse bien por el idioma esperanto.

Kun la jaroj la S-ro Carrillo fondis la “Círculo Peruano de Esperanto” kaj la S-ro. Villanueva fondis la “Liga Peruana de Esperanto”. En la fino de la 60’j jaroj alvenis al Peruo la franca sinjorino Janet Skotte el Argentino. Ŝi eklernis esperanton kaj sen fini la lernadon iris al Vieno kaj partoprenis en la universala congreso de Vieno en 1970. Ŝi fariĝis esperantistino el koro kaj laboris multe en Lima por ĝia disvastigo. En 1975, en la programo 24 HORAS de la kvina televida kanalo, ŝi, Janet Skotte el Francujo, Cecilia Alegría el Peruo (filino de Ciro Alegría), kaj esperantistino el Japanujo montris kiel tri virinoj kun malsimilaj denaskaj lingvoj povis bonkomunikiĝi per la lingvo esperanto.

En ese tiempo las clases eran en el segundo piso del local de la avenida Bolivia y WIlson. El movimiento tenía una oficina allí pero se necesitaba muchos salones para el aprendizaje de todos quienes querían aprender esperanto. Junto a nosotros, en el mismo piso, funcionaba un instituto cuyo dueño simpatizaba con el idioma y permitió tener clases los sábados en los salones del instituto. Su nombre era Demóstenes Rojas. A ese local, durante los años 70 y parte de los años 80 fueron todos quienes querían aprenderlo y los esperantistas que venían al Perú.

En tiu tempo la klasoj estis en la dua etaĝo de la  loko de la avenuo Bolivio kaj Wilson. La movado havis oficejon tien sed oni necesis pluraj salonoj por la lernado de ĉiuj kiuj volis paroli esperanton. Apud ni, en la sama etaĝo funkciis Instituton kies havanto simpatiis kun la lingvo kaj permesis havi la klasojn sabate en la salonoj de la instituto. Lia nomo estis Demóstenes Rojas. Al tiu loko dum la 70’j jaroj kaj parto de la 80’j jaroj iris ĉiuj kiuj volis lerni ĝin kaj la geesperantistoj kiuj alvenis al Peruo.

En 1976 ocurrió la unificación de los grupos del Sr. Villanueva y el Sr. Carrillo y fue fundada la ASOCIACIÓN PERUANA DE ESPERANTO (PEA). El presidente fue el Sr. Ulpiano Villanueva. La Sra. Janet Skotte falleció en 1980.

En 1976 okazis la unuiĝo de la grupoj de la sinjoro Villanueva kaj la sinjoro Carrillo kaj estis fondita la PERUA ESPERANTO ASOCIO (PEA). La prezidanto estis la S-ro Ulpiano Villanueva. La S-ino Janet Skotte mortis en 1980.

Lamentablemente, debido a la crisis económica y el terrorismo, muchos esperantistas no solo ya no participaron sino que se fueron al extranjero. FInalmente la PEA dejó el local.

Bedaŭrinde pro la ekonomia krizo kaj la terurismo, multajn geesperantistoj  ne sole jam ne partoprenis sed iris eksterlande. Fine la PEA lasis la lokon.

Con los años, grancias al Internet, aparecieron jóvenes que aprendieron esperanto por computadora. EL diario EL COMERCIO hizo un artículo sobre ellos.

Kun la jaroj, danke al la interreto, aperis junulojn kiuj lernis esperanton per la komputilo. La ĵurnalo EL COMERCIO faris artikolon pri ili.

Ahora hay muchos otros que aprendieron esperanto por Internet y las reuniones son una manera de conocerse y constatar que podemos hablar esperanto y comprendernos entre nosotros.

Nun estas multaj aliaj kiuj lernis esperanton per interreto kaj la kunvenoj estas maniero de konatiĝi  kaj konstati ke ni povas paroli esperanton kaj kompreni inter ni.